YukiCenter-du học Nhật Bản tại Hà Nội

Vitamin A và các Carotenoid (P1)

Thứ Tư, 13/04/2016 10:50

3,410 xem

0 Bình luận

(0)

0

Các carotenoid làm cho cuộc sống của chúng ta giàu có hơn, phong phú hơn nhờ vào màu sắc và những lợi ích quan trọng của nó trên sức khỏe. Có hàng loạt carotenoid trong thiên nhiên, và không có gì phải nghi ngờ, cách tốt nhất để có được chúng là sử dụng một chế độ ăn nhiều trái cây, rau quả và những thực phẩm nguồn gốc từ thực vật.

Trong những năm gần đây, các bà mẹ thường hay khuyên con mình nên ăn nhiều trái cây và rau xanh với nhiều màu sắc khác nhau, nhưng lại không hiểu một cách sâu sắc tại sao lại nên như thế. Ngày nay, các nhà khoa học đã giải thích rất rõ ràng tại sao “màu sắc” lại có lợi cho sức khỏe như vậy. Trái cây và rau xanh là những nguồn dồi dào một loại sắc tố thực vật. Đó là các carotenoid. Nó cũng có nhiều đặc tính tương tự như vitamin. Loại dưỡng chất màu này – có nguồn gốc từ các loại trái cây và rau quả màu cam, vàng, đỏ,… – có thể tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ bệnh tật.

Chắc bạn cũng đã từng nghe về một số loại carotenoid, như beta carotene, lutein và lycopene chẳng hạn. Trong hai thập kỷ cuối vừa qua, các nhà khoa học, các thầy thuốc và các chuyên gia đã thực hiện hàng trăm nghiên cứu trên loại dưỡng chất quan trọng này. Họ đã khám phá được, chẳng hạn như beta carotene là một chất kích thích mạnh mẽ tế bào miễn dịch, có thể bảo vệ cơ thể chống nhiễm khuẩn và ung thư; Lutein có thể làm giảm nguy cơ thoái hóa võng mạc, một trong những nguyên nhân gây mù thường gặp ở người trên 60 tuổi; còn Lycopene có thể giúp ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt. Đó chỉ là một số trong rất nhiều lợi ích cho sức khỏe từ các carotenoid.

Tại sao carotenoid lại hữu ích cho sức khỏe như vậy? Cũng như vitamin C và E, carotenoid là một chất chống oxy hóa mạnh. Cơ thể chỉ có thể sống và phát triển được không thể chỉ với một hay hai mà là rất nhiều loại chất chống oxy hóa khác nhau. Và các carotenoid là một nhóm dưỡng chất chống oxy hóa tự nhiên lớn nhất có thể đáp ứng nhu cầu đó.

Carotenoid thực chất là gì?

Thuật ngữ carotenoid dùng để chỉ một họ gồm khoảng 600 sắc tố thực vật khác nhau. Mặc dù trong thiên nhiên số lượng carotenoid nhiều như vậy nhưng số có lợi cho sức khỏe không nhiều. Chẳng hạn có khoảng 50 loại carotenoid trong các thực phẩm mà người Mỹ thường dùng nhất, nhưng chỉ có 14 loại phát hiện thấy trong máu. Như vậy một số ít carotenoid được hấp thu, còn lại theo đường ruột ra ngoài, mặc dù chúng cũng có thể có ích cho cơ thể trong khi di chuyển trong ống tiêu hóa. Tất cả các carotenoid đều tan trong dầu mà không tan trong nước.

Các Carotenoid có hiệu quả gì đặc biệt?

Hàng loạt nghiên cứu khám phá ra rằng ăn những thực phẩm chứa nhiều carotenoid có thể giảm nguy cơ nhiều loại ung thư, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Carotenoid cũng có thể làm giảm thấp nguy cơ bệnh tim mạch, giảm nồng độ cholesterol máu, giảm tác hại của ánh nắng mặt trời trên da,… Tăng cường sử dụng thức ăn giàu carotenoid giúp giảm nguy cơ nhiều bệnh lý khác nhau.

Carotenoid được khám phá khi nào?

Một nhà khoa học đã phân lập được “carotene” từ rễ cây cà rốt năm 1831, và chỉ vài năm sau đó một nhà khoa học khác lại phát hiện “xanthophylls” trong lá vàng của mùa thu. Năm 1911, một nhà khoa học khác nữa lại phát hiện đó là những hợp chất có liên quan nhau, ông đặt tên cho chúng là các “carotenoid”.

Bằng cách nào người ta phát hiện ra các ích lợi của carotenoid?

Phần lớn các chuyên gia dinh dưỡng và sức khỏe đều nhận thấy rằng chế độ dinh dưỡng giàu trái cây và rau xanh có liên quan với sự giảm nguy cơ nhiều bệnh. Ví dụ những người ăn chay ít mắc bệnh ung thư hơn so với những người ít ăn rau quả, trái cây. Nghiên cứu thành phần các loại thực phẩm này, họ phát hiện ra chúng rất giàu carotenoid cũng như nhiều dưỡng chất quan trọng khác. Hàng trăm nghiên cứu đã khẳng định lợi ích của trái cây và hoa quả, và hàng trăm nghiên cứu khác đã chứng minh vai trò và ích lợi của carotenoid đối với cơ thể.

Cơ thể có thể chuyển carotenoid thành vitamin A không?

Vâng. Một số carotenoid trong thực phẩm được ống tiêu hóa chuyển thành vitamin A, một vitamin thiết yếu cho cơ thể bạn. Beta-carotene là một loại carotenoid phổ biến nhất và đôi khi được xem như là tiền vitamin A. Các loại carotenoid chính khác như lutein và lycopene không thể chuyển thành vitamine A được.

Carotenoid đóng vai trò gì đối với thực vật?

Carotenoid có rất nhiều chức năng khác nhau đối với thực vật. Ánh sáng mặt trời hết sức cần thiết cho cây quang hợp, tăng trưởng và phát triển, tuy nhiên tia cực tím UV (Ultraviolet) có thể tạo ra những phân tử nguy hiểm gọi là các gốc tự do, đe dọa sự sống các tế bào. Các gốc tự do gây oxy hóa tế bào cũng giống như oxy làm cho sắt bị rỉ sét hay làm cho bơ bị ôi. Carotenoid đóng vai trò một chất chống oxy hóa, bảo vệ các tế bào tránh các tổn hại do gốc tự do. Carotenoid cũng góp phần ổn định và bảo vệ bộ gen của tế bào.

Danh mục bài viết Sức khỏe gia đình

Đang tải dữ liệu loading